Strona główna Materiały Sesja II. Panel 2 - Wspomaganie szkół i nauczycieli w rozwoju




patron medialny:



Sesja II. Panel 2 - Wspomaganie szkół i nauczycieli w rozwoju

{jcomments on}Jakość edukacji to wzmacnianie szkoły jako społeczności, podnoszenie kompetencji nauczycieli potrzebnych im w pracy z konkretnymi grupami uczniów. Jak wspomagać szkołę, aby dbała ona o systematyczne podnoszenie jakości?

Prezentacje panelu
Adam Krawiec >>>

W debacie uczestniczyli:

  • Beata Domerecka, dyrektor Szkoły Podstawowej w Kruszynie
  • Dorota Granoszewska-Babiańska, Ośrodek Rozwoju Edukacji
  • Michał Jodko, Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Ełku
  • Tomasz Kasprzak, Instytut Badań Edukacyjnych
  • Adam Krawiec, Departament Edukacji i Sportu Urzędu Marszałkowskiego województwa pomorskiego
  • Andrzej Sygut, wiceprezydent Kielc

Prowadziła Agnieszka Borek, Ośrodek Rozwoju Edukacji

[o uczestnikach]

Galeria zdjęć:




Relacja z dyskusji

Panel prowadziła Agnieszka Borek z Ośrodka Rozwoju Edukacji, która rozpoczęła dyskusję, zadając pytanie: Dlaczego diagnozowanie problemów w szkole jest tak ważne?

Zdaniem Beaty Domereckiej, dostrzeganie i rozwiązywanie problemów jest najlepszą drogą do rozwoju. Właściwa diagnoza pozwala oszacować ważność problemu.

Z kolei Michał Jodko uważał, że diagnoza pozwala dostosować ofertę ODN do potrzeb konkretnych szkół. Pozwala aplikować o środki unijne przeznaczone na konkretne działania. Na podstawie diagnozy adresat jest bardziej wiarygodny.

Dorota Granoszewska-Babiańska stwierdziła, że nie można wypracować jednego, uniwersalnego wsparcia dla wszystkich szkół, metody wsparcia należy wypracowywać indywidualnie, w zależności od potrzeb konkretnej szkoły.

Na pytanie, jak wspierać szkołę, by diagnozowała swoje problemy, Beata Domerecka odpowiedziała, że diagnozowanie potrzeb różni się od diagnozowania problemów. Diagnoza problemu powinna odbywać się podczas procesu edukacji. Należy przyglądać się własnej pracy, podchodzić do niej refleksyjnie.

Tomasz Kasprzak uważa, że diagnozowanie nie powinno być rozumiane jako konieczność, ale jako sposób refleksyjnego myślenia.

Andrzej Sygut stwierdził, że do kształtowania sieci szkolnych potrzebna jest diagnoza, ilu uczniów będzie w przyszłości. Zgłosił postulat do minister edukacji, by precyzyjnie rozgraniczyć obszary kompetencji między nadzorem pedagogicznym i samorządem terytorialnym. Organ prowadzący przede wszystkim powinien być odpowiedzialny za materialną stronę działań szkoły.

Michał Jodko zauważył, że ważna jest pomoc w tworzeniu i monitorowaniu narzędzi diagnostycznych, inspirowanie do szukania pomocy z zewnątrz, przykłady dobrych praktyk. Wsparcie musi być długofalowe. Adam Krawiec zapytał, w jaki sposób wprowadzić do regionu trwałe zmiany systemowe, które odpowiadałyby na potrzeby regionu? Państwo będzie się rozwijać tylko wtedy, gdy będą się rozwijać regiony.

Na pytanie prowadzącej, w jaki sposób wspierać szkołę w rozwiązywaniu problemów, Beata Domerecka stwierdziła, że wsparcie powinno być długofalowe i uwzględniać kontekst lokalny. Pokazany w filmie o Szanghaju model wspierania słabych szkół jest dobry. Potrzebna jest wymiana doświadczeń między szkołami, ale przeszkodą w tym jest rywalizacja między szkołami. Odruch jest taki, że lepiej, żeby uczyła nas kadra ODN niż koledzy z sąsiedniej szkoły.

Andrzej Sygut powiedział, że należy wspierać szkoły w obszarach, w których jest taka potrzeba, a te potrzeby ma wskazywać dyrektor. Nie możemy wzorować się na Chinach.

Dorota Granoszewska-Babiańska uważa, że potrzebne jest wzajemne wsparcie, zbudowanie sieci współpracy między szkołami, a Adam Krawiec, że to szkoła powinna identyfikować swoje problemy. Trzeba nauczyć samych nauczycieli, jak diagnozować problemy.

Trzecie pytanie, jakiego wsparcia udzielić szkole, jeśli nie potrafi sobie poradzić, także wywołała ożywioną dyskusję miedzy panelistami.



Michał Jodko uważał, że konieczne są odpowiednie formy doskonalenia, pomoc w monitorowaniu, w tworzeniu narzędzi – ciągła, a nie tylko doraźna. Szkolenie rad pedagogicznych, propagowanie dobrych praktyk, pomoc merytoryczna, wspieranie dyrektorów (system informacyjny, w którym dyrektor wie, gdzie się zgłaszać). Także pomoc w zdobywaniu funduszy zewnętrznych.



Z kolei Dorota Granoszewska-Babiańska jest zdania, że nie można ograniczać się tylko do szkoleń, należy robić je tak, aby pozwoliły stworzyć dobry warsztat pracy. Istnieje problem z przełożeniem efektywności tych szkoleń na codzienną praktykę szkolną.

Adam Krawiec zauważył, że należy widzieć nie tylko szkołę, ale także jej otoczenie (powiat, województwo).

Co zrobić, aby wsparcie miało przełożenie na efekty odczuwalne dla ucznia? W opinii Michała Jodko, nauczyć nauczycieli, jak dobrze dobrać metody do treści, wtedy uczeń to odczuje. W pewnych obszarach działalności nauczyciela potrzebne są nie szkolenia, a warsztaty. Trzeba uczyć wykorzystania technik multimedialnych. Tablice interaktywne, programy multimedialne – trzeba dać uczniom coś, co ich zachęci.

„Jakość edukacji rodzi się w szkole”, a więc wsparcie też musi odbywać się w szkole, dotyczyć powinno tych aspektów, z którymi dana szkoła ma problem, mówiła Dorota Granoszewska-Babiańska. Nie ma uniwersalnej recepty. Potrzebne jest powiązanie wsparcia z potrzebami lokalnymi, zidentyfikowanie potrzeb danej szkoły, zmiana pewnych postaw, procesowe podejście do pomagania.

Adam Krawiec: Należy pracować z uczniem i rodzicem, uwzględniać perspektywę rynku pracy. Punktualność, odpowiedzialność, rzetelność – te wartości dotyczą postaw uczniów.

Kto jest odpowiedzialny za rozwój szkoły?

Andrzej Sygut odpowiedział: sama szkoła. Dyrektor, który wobec nadpodaży nauczycieli odpowiada za ich selekcję. JST jest odpowiedzialny za dyrektorów szkoły, za ich motywację. Nadzór pedagogiczny. Rząd, minister edukacji. Czas pracy nauczyciela i ucznia w kontekście coraz większych zadań.

Adam Krawiec dodał, że potrzebna jest regionalna polityka edukacyjna. Odpowiedzialność za los szkoły leży po stronie samorządu terytorialnego. Twórzmy więc rozwiązania systemowe.

Odpowiedzialność samorządu nie ogranicza się tylko do spraw materialnych, stwierdziła Dorota Granoszewska-Babiańska: samorząd odpowiada też za jakość dyrektora i jakość nauczania (pole do dyskusji).

Na pytanie prowadzącej, jaka jest rola samorządu we wspieraniu szkoły, Adam Krawiec odpowiedział: z perspektywy województwa potrzebne są rozwiązania systemowe, Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego. Samorząd Pomorski chce wypracować model wspierania ucznia wybitnie zdolnego.

Dorota Granoszewska-Babiańska dodała, że z perspektywy lokalnej – ważne jest wyrównywanie nierówności społecznych.


Michał Jodko zauważył, że to samorząd tworzy ODN-y, tworzy politykę oświatową. Duża decyzyjność samorządu, ale muszą być środki, ludzie, programy. Wybierajmy tych najlepszych na stanowiska dyrektorów, nauczycieli.

Andrzej Sygut postulował, by tworzyć warunki do systemowych zasad finansowania, aby miernikiem jakości szkół nie były możliwości finansowe samorządów gminnych.

Z dyskusji panelistów wynikały następujące wnioski co do pożądanego sposobu wspierania szkoły:

  • model wsparcia – pomoc systemowa, długofalowa, uwzględniająca specyfikę szkoły, jej środowisko, realizowana w partnerstwie szkoła – samorząd;
  • konieczność dostrzegania specyfiki każdej szkoły, która generuje różne problemy, wyzwania;
  • szczególna rola nauczyciela – potrzeba usłyszenia jego głosu;
  • proces wsparcia nauczyciela musi być spójny z rozwojem szkoły;
  • szczególna rola dyrektora szkoły jako kluczowego aktora w procesie wspierania szkoły; wspieranie go, aby potrafił diagnozować problemy w swojej szkole;
  • wsparcie rozumiane także jako źródło inspiracji, pomysłów w dążeniu do ciągłego rozwoju, w stawaniu się coraz lepszym;
  • potrzeba zewnętrznego monitoringu jakości pracy szkoły;
  • potrzeba wsparcia samorządu w uczeniu się dostrzegania potrzeb szkoły i udzielania im adekwatnego do potrzeb wsparcia;
  • potrzeba zbudowania sieci współpracy szkół, dyrektorów, nauczycieli, rodziców, uczniów służącej wspieraniu szkół w szukaniu sposobów rozwiązywania problemów i generowaniu nowych pomysłów na zmianę.

W dalszej części dyskusji wzięły udział osoby z sali. Ryszard Sikora z Krakowa poruszył kwestię świadomości szkół dotyczącą problemów, z jakimi się borykają; braku wiedzy i narzędzi radzenia sobie z nimi oraz opory w sięganiu po pomoc instytucji zewnętrznych w ich rozwiązywaniu. Mówił także o problemie relacji między szkołą a organem prowadzącym – przyznanie się do problemów i zwrócenie o pomoc traktowane jest jako przyznanie się do słabości i manifestacja nieradzenia sobie, nieudolności, zwłaszcza w oczach władz lokalnych. Postulował stworzenie sieci wsparcia – sieci współpracy szkół, nauczycieli = forum wymiany myśli.

Małgorzata Jaśko, CDN, zgłosiła postulat organizowania spotkań, konferencji, kongresów, na których szanse mieliby spotkać się różni aktorzy oświaty, z różnych regionów, różnych typów szkół, dysponujący różnymi pomysłami na radzenie sobie z różnymi problemami.

Stefan Wlazło, Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji TWP we Wrocławiu powiedział, że wsparcie powinno kreować nowe potrzeby kształceniowe nauczyciela oraz szkoły, nie powinno się ograniczać do wspierania szkół w radzeniu sobie z bieżącymi problemami.

Nauczyciel musi się uczyć metod aktywizujących i nie poprzestawać na wiedzy wyniesionej ze studiów –  to rola zakładów dydaktyk na uczelniach, które zapewniłyby wsparcie merytoryczne, uważa Alicja Wojtyna-Jodko, SNPPiT Bydgoszcz.

Jadwiga Romaniuk z Białej Podlaskiej powiedziała, że istnieje potrzeba zewnętrznej oceny pracy w szkole w celu diagnozowania słabych i mocnych stron, szans i zagrożeń (de facto analiza SWOT). Postulowała uczynienie z zewnętrznej oceny pracy szkoły swego rodzaju normy (zewnętrzni moderatorzy pomagający w diagnozowaniu problemów).

Jarosław Korodziński jest przekonany o decydującej roli dyrektora szkoły w działaniach poprawiających jakość pracy w szkole.

Również zdaniem Beaty Owczarskiej, potrzeba monitoringu pracy szkoły. Wnosiła o większe zaangażowanie moderatorów edukacyjnych w pracę szkoły oraz większe zapotrzebowanie szkół na pracę/pomoc moderatorów edukacyjnych. Odpowiednie wsparcie w efekcie końcowym przejawia się w osiągnięciach uczniów.

Leszek Wejchert stwierdził, że jest konieczność zdefiniowania i rozgraniczenia pojęć: wspomaganie, wspieranie, doskonalenie – nie należy traktować ich wymiennie.

Postulat wspomagania szkoły w realizowaniu celów wychowawczych – współcześnie wobec dysfunkcji rodziny szkoła przejmuje jej rolę wychowawczą, zgłosiła Renata Bielecka.

Helena Stefaniuk powiedziała: potrzeba jasnego i spójnego prawa oświatowego.

Nie można rozdzielać doskonalenia nauczyciela od szkoły – doskonalenie wynika z potrzeb szkoły – dodała Małgorzata Jaskóła.

Doskonalenie się jednego nauczyciela nie zmieni oblicza całej szkoły. Muszą się szkolić całe grupy – zauważył Jacek Wołowiec ze Świętokrzyskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli.

W trakcie panelu 1/3 słuchaczy opuściła salę, część rozpoczęła dyskusję z osobami siedzącymi obok. Prawdopodobny powód: przyjęcie perspektywy makro, a nie mikro przez panelistów, zbyt długi czas przeznaczony na dyskusję panelistów (aż 1,5 godziny).

Stąd wniosek, że w celu zwiększenia dynamiki panelu i interakcji ze słuchaczami warto po każdej rundzie pytań i odpowiedzi ze strony panelistów dopuszczać do głosu uczestników-słuchaczy.

Relację sporządziły: Aleksandra Gajdała, Dominika Walczak, Ewa Zegler-Poleska, (IBE).

 

.